Showing posts with label Youth. Show all posts
Showing posts with label Youth. Show all posts

Angni Jora Sawa Ong·gen? (Who will be My Life-Partner?)



“Jikko man·gipa namakon man·a,

Aro Jihovani ka·saaniko man·a.” - Toe Skiani 18:22


Joratangko sandina altua ong·ja. Pante aro metra-rangnade joratangko sandianian rakbatgipa ong·a. Da·alo joratangna jeko basea, un baksaan bangki salrango janggi tanga gimik dongrimna nanggen. Unigimin an·tang baksa janggi tanga gimik dongrimna meligipakosa jora basena nangenga. Sakgnisan dongrimaigen iaba ong·ja, bi·sa desa-ko aldumitangan baksa mahari ma·drang baksa meli nangrime janggi tanggipa ong·naba nanga. Jik-se ong·e dongrimani salrangko chanchisoe, joratangko basena nangani gimin ian namedake chanchina nanggipa ong·a.


Ian mandeni gita chanchiode, 'maidakgipa jorakon angade man·pagen?' ine jajrengmanaba donga. Indiba Isolchiko niatode, ian Isolni mande sakantina patianisa ong·a. Mande sakantina jorako nanga ine Isol ma·sia (A·ba. 2:18). Ua sakantina nambatgipa jorako on·na namnikgipa (A·ba. 2:21-22) ong·a. Ua sakantini nanganiko u·ie (1 Pitor 5:7), on·aba on·gen (Ibri. 11:6; Git. 37:4; Mati 7:11) ine ka·dongna nanga. Isolo ka·dongan baksa ka·mao me·sokatenggipa Isolni kattarangko poraie chanchie nibo.

 

A. Jora Ripengko Isolni Ong·atani Miksongani


Isolan jorako dakgipa ong·a·e, mandeni jora dongako namnikgipa ong·a. Ua a·bachengo Adam-naba jorako dakaha.  Jorako dakon, Isolni miksongani donga, an·ching ming gittamko Sastrooniko niatgen.


1)     Sakgni damsan ong·na (companionship): A·ba. 2:18; Mati 19:6; Ephe. 5:22-33.

2)     Nokdangko Dakna (Family formation): A·ba. 1:28; 18:19.

3)     Turimna (Sexual fulfillment): A·ba.1:28; Isaia 62:5; Toe Skiani 5:18, 9; 1 Kor. :5, 9; Ibri. 13:4.

 

B. Maidakgipa Jorako Isol An·tangni Mandena (Bebera·gipana) On·gen?


Nang·ni jora nang’ gita 100 % meligipa ong·janaba donga. Isolan mande sakantikon saksa sakgipinoni dingtanggrike dakaha. Chanchie nibo, mandeni ku·rangmangmangan saksa sakgipinoni dingtanga. Mandeni gunrang, bewalrang aro chanchianirang saksa sakgipinoni dingtanggrika. Ian Isolni aiao inmanpile mande saksantiko gamchatbee dakaniko me·soka. An·ching Isolni mande sakantiko gamchatbee dakaniko ma·siode, an·chingni joratangtangko baseanio ma·sichakna man·gen aro ja·mano jik-se ong·e dongrimanioba meli nangrime dongna man·gen.


Maidakgipa me·asa ba me·chikko an·tangni jorana basegen, ka·mao aditako agan-me·soke on·enga. Ia agan-me·sokgiminrang gita tiktak ong·gipa nang·ni jora ong·gen indake ong·ja indiba man·na dipet ia indakgipa mandeko basena nanga ingipakosa iano me·sokatenga.


1.     Ku·cholsan ong·gipa (Amos 3:3; Aganprakgipa 4:12)


2.     Gisik namgipa (Iano ming chi·gniko me·sokatenga):

i)         Bebera·rimska (2 Kor. 6:14, 15; 1 Kor.6:16)

ii)      Isolni de ong·gimin(1 Johan 3:10)

iii)    Ma·a paako manigipa (Ephe.6:1)

iv)    Jisuna ka·sagipa aro chisoltangko ripegipa (Mati 10:37-38)

v)       Sontol aro tom·tomgipa(1 Pitor 3:4)

vi)    Gipinko nambatnikgipa (Phil. 2:3), an·tangko nambata ine chanchigijagipa.

vii)  Dakchakna sikgipa (Aganprakgipa 4:10)

viii)    Gisikni gunrang donggipa (Gal.5:22-23)

ix)    A·gilsak gita re·ruragijagipa (Rom. 12:2)

x)       Isolko am·gipa (Mati 6:33)

xi)    Ka·tong silgipa (1 Sam. 16:7)

xii)  Isolna kengipa (Toe Skiani 31:10-31)


3.     Be·en-ni tik meligipa aro an·sengbaljokgipa (Toe Skiani 31:10-31): Me·asani bilsina me·chik bilsi gittam komigipa.

4.     Joratangna ka·sagipa (A·ba. 24:67; Ephe. 5:25, 28)

5.     Mahari jat aro dakbewalko ma·sichakgipa (Kol. 3:11; Gal.3: 28)

6.     Torom-ni ma·mal apsangipa (Deut. 22:10).

7.     On·kanggrikgipa (A·ba. 24:58; 67)

8.     Ma·a paani namnikpagipa (Toe Skiani 23:22; 15:5; 6:21-23; 21; A·ba. 24).

9.     Dangdike on·na sikgipa (Johan 13:1-7; Rom.12:16)

10.  Gipin me·a aro me·chik baksa turimgijagipa (Rom. 13:13, 14; Ibri.13:4; 2 Sam.12:13).

11. Gisik pil·ronggipa (1 Johan 1:9).


12. An·tangko rakigipa (Toe Skiani 25:28; Gal 5:22,23)


13. Kakketgipa (Toe Skiani 24:26).


14. Dai-ko ra·gipa (A·ba. 24:22, 35, 53;I Tim. 5:8; Toe Skiani 24:30-34).


15. Ma·a paaming meligipa (Ephe. 6:1-3)


16. Mondolina on·kanggipa (Ephe. 4:1-16; Ibri 10:24-25)

 

C. Maikai Isolni On·a Jorako Sandigen?


Isol nang·na jorako on·a, indiba na·a uko an·tangna sandina nanggen ba basena nanggen. Adam-nade Isolan Hoba-ko rimbae on·aha, sanabade Isolan rimbae on·gen, indiba mande sakantinade Ua rimbae on·janaba donga. Jekai, Abraham an·tangni de Ishak-na jorako on·ani somai ong·ahaon chel·a songchiko una jora·o sandina uni nokkol-ko watataha (A·bachenga 24). Ia Sastroo jorako sandina re·ongkatna nanganiko me·soka. Unigmin joratangko man·na saobade sandina nangja, indiba saobade sandina nanggen. Maikai sandina nanga, bang·gija agan-me·sokaniko ka·mao on·enga.

 

1.     Namgipa biapko sandibo (A·ba. 24:3,4,10)

2.     Isoloniko dakchakaniko bi·rongbo (A·ba. 24:12; Toe Skiani 1:7)

3.     An·tangni chanchianio pangchakainabe (A·ba. 24:21, 24-27)

4.     Ku·patianiko am·bo (A·ba. 24:49, 51, 58,61; Toe Skiani 12:15;20:18)

5.     Nokdangko name chanchie nibo (Toe Skiani 19:26; Ephe. 6:2, 3)

6.     Ta·rakduganabe (Toe Skiani 19:2; 29:20); dambeaoni mikcha ka·sagrikaniko gelbo.

7.     Am·na re·ongkatbo, sengnapgipa ong·bo aro niambo (Git. 27:13, 14; Isaia 30:18; Git. 37:4; Mati 7:7-11).


Nambatgipa joratangko baseani aro bia ka·ani bilside nang·ni bilsi 25 oni 35-ona ong·a (Nang·ni poraia matchotmano ba kam man·joko).

 

D. Maikai Bia Ka·na Skang An·tangko Rongtale Rakkigen?


Joratangko basemanahaoba, bia ka·kuja dipetna gelna nanganirang donga. Uarangko man·nadipet rakkina jotton ka·na nanga.


1.     Bia ka·na skang ku·dimgrikaniko, gipakopgrikaniko, turimaniko “ong·ja” ine aganbo.


2.     Nang·ni metra aro pante ong·aniko rakkibo.


3.     Rongtalgija chanchianirangko gelbo

“...na·simangni be·enrango Isolko rasong chaatbo.” - 1 Kor. 6:20

 

Bon·kame Aganani


Isolni nang·na jorako tarimitingo na·a sengnapgipa ong·na nanga, Isol namachacha somaiko ma·sia.  Isolna pakwate dongaibo aro na·a an·tangni kamko ka·e dongbo. Joratangko man·na senge dongmitingo na·a an·tangko namgipa aro ga·sugipa ma·gipa ba pagipa ong·na tarianirangko daksobo. Iako ma·sibo, nang·ni jedake nambatgipa jorako man·na skenga uagitan nang·ni jora ong·nasienggipaba nambatgipa jorako man·na skenga. Unigimin an·tangtangko Isolna pakwate tarisamsoanirangko daka ong·ode, nambatgipa jorakon man·na amgen. Isolo ka·dongbo, Isol nang·na ka·sae dakchongmotgen.


About Author

Sengban M Momin is an author who formerly worked as a pastor for 10 years. He has a passion for God's mission and love to share the Word of God. He has authored few books in his own language (Garo) including his best book Isolni Ka·saae Jokataniko Bebera·e Janggi Tangani (Living by Faith in God's Gift of Salvation ). He presently lives with his wife and a daughter in Tura, Meghalaya, India.

Nang·ni Ma·a Paa Baksa Kusi Ong·e Janggi Tangani (Basic Principles to Live Happily with Yours Parents)



A·gilsako janggi tangna a·bachengaonin Isol dedrangko nirok simsake aro sason ka·e dal·atchina ma·a paa-na dai-ko on·aha. Dedrang sakantian Isolna kene janggi tangan baksa ma·a paani kattako manie janggi tangna gisik ka·tongko on·kangna nanga. Ma·a paani katta-ko manie janggi tangbaon, Isolni ka·saaniko man·gen aro gisik gnanggipa ong·e dal·ataniko man·gen. Ma·a paana aro nokgimiknan kusi ong·aniko ra·baan baksa noksul songsul, mondolina namgniko ra·bagen.


Manderangni nang·ko namnikako aro mande ra·ako man·e na·a janggi tangna skengama? Ia ka·mao segipa kattarangko poraibo aro ranta ka·bo, Isol nang·ko gnanggipa mande dakchongmotgen.

 


1.  DEDRANGNI ISOLNA DAKGNIRANG


Dedrang sakantian Isolni ska aro namnikanio janggi tangna nanga, jedake ma·a paa·rangba Isolni skanio janggi tangna nanggipa ong·a. Iano dedrangni Isolna dakgni kamrangko ming 4 me·sokatenga.


1.      Isolko maniani (Deut. 30:2)

2.      Isolna kenani (Toe Skiani. 24:21)

3.      Isolko gisik ra·ani (Agan. 12:1)

4.      Isolko rasong on·na amani (Git. 8:2; 148:12, 13; Mati 21:15, 16)

 



2.  DEDRANGNI MA·A PAA-NA DAKGNIRANG (GITELNA INE MANIANI)


Isolni ska aro namnikanio jedake janggi tanga uagita apsanan dedrang sakanti ma·a paa-ni skanio janggi tangna nanga. Ma·a paan ia a·gilsakode dal·batgipa ong·a, ma·a paan dedrangko dal·atgipa ong·a. Isolan ma·a paa-na bame, ma·a paa-ni dilanio janggi tangchina dedrang sakantina ge·etaniko on·manaha. Isolni skako dakan baksa, ma·a paa-na dakgni kamrangko ka·mao ming 10-ko me·sokatenga.


1.      Ma·a paa-ni ning·o dongna an·tangko on·kangani (Ephe. 6:1-2; Kol. 3:20)

2.      Ma·a paa-ko maniani (Toe Skiani. 6:20; Ephe. 6:1; Kol 3:20; A·ba. 28:7; 47:30 )

3.      Ma·a paa-ko mandera·ani (Re·o 20:12; Ibri 12:9; cf. Ephe. 6:1-2; Kol. 3:20)

4.      Ma·a paana ka·saaniko me·sokani (A·ba. 46:29)

5.      Ma·a paana kenani (Levi 19:3)

6.      Ma·a paako simsakani (1 Tim 5:4; A·ba 45:9, 11; 47:12)

7.      Bilsi brigipako mandera·ani (Levi 19:32; 1 Pitor 5:5; cf. Job 32:6,7)

8.      Ma·a paa-ni janggi tang-me·sokaniko ja·rikani (A·ba. 26:7-11)

9.      Ma·a paani skiana knachakani (Toe Skiani. 1:8,9)

10.    Namgijagipa ma·a paarangko nie ja·riknabe (Ezekiel 20:18)

 


3.   MAINI GIMIN MA·A PAA-KO MANINA NANGA?


Ma·a paa-ko manina nangani a·selrangko Sastroo janapani donga. Uarangoniko ming 6-ko iano me·sokatenga.


1.      Ku·rachakanio skanggipa ge·etani (Ephe. 6:2)

2.      Gitelko mandera·a ga·aka (Ephe. 6:1; Re·o. 20:12)

3.      Dingtangtegipa patianiko man·a (Ephe. 6:3; Toe Skiani. 13:24; Ibri. 12:5-11)

4.      Janggi tangani pangchakani (Toe Skiani. 13:24; Ibri. 12:5-11)

5.      Isolni skao janggi tangani( Toe Skiani. 13:24; Ibri. 12:5-11)

6.      Ma·a paa-ko manijao mai ong·gen? (I Samuel 19:1-2)

 



4.   MA·A PAA-NI SASON KA·AKO MAN·ON IARANGKO MA·SIBO?


Ma·a paako manie janggi tanganio bang·a namgnirang donga, ua namgniranga an·tangna, ma·a paa-na, nokni manderangna, mahari madrang aro songnokna ong·a. Pilak namgnirangni kosako Isolna mairongpile kusi ong·aniko ra·baa. Isolni patianiko man·e janggi tangroroangna man·a.  Uarangoniko ming 8-ko ka·mao me·sokatenga.


1.      Nang·ko gisik gnanggipa ong·ata(Toe Skiani. 29:15)

2.      Ma·a paa aro nokgimiknan kusi ong·aniko ra·baa (Toe Skiani. 29:15b)

3.      Nang·na  rongtalgipa janggi tanganiko on·chongmota (Toe Skiani.  20:30)

4.      Nokgimiknan Isolna dangdike on·na cholrangko bang·ata (1 Tim.3:4,5,12; 1 Sam. 3:12-14)

5.      Nang·ni bilsirangko bang·ata (Re·o. 20:12), janggi tangbangata.

6.      Nang·ni bilsi briahaon kusi ong·gipa ong·gen (Toe Skiani. 22:6)

7.      Nang·ni janggiko jokata (Toe Skiani.  23:13), aro norokoniko jokata (Toe Skiani. 23:14)

8.      Nang·na nambatgipa skia poraianiko on·a (Toe Skiani.  29:15)

 



5.   MA·A PAA-NI SKIAKO RA·GIPA DEDRANG MA·A PAA-NA ARO NOKGIMIKNA KUSI ONG·ANIKO RA·BAA


Ma·a paani skiako ra·gipa dedrangrang nokdango ma·a paa-na kusi ong·aniko ra·baa aro dedrang an·tangtangba gisik gnanggipa ong·baa. Ian dedrangni ma·a paa-ni kattako manie janggi tanganina Isolni patianiskani ong·a.


1.      Dedrang pagiparangko kusi ong·ata (Toe Skiani. 10:1; 15:20; 29:3; 17).

2.      Dedrangba gisik gnanggipa ong·a (Toe Skiani. 13:1).

3.      Dedrang chalak ong·a (Toe Skiani. 15:5b).



Isol an·ching dedrangni ma·a paa-ko manie janggi tanganiko nangnika, an·ching gisik bilsokjaoba, an·ching katta ra·gipa ong·ode, Isol pilakkon namatgen aro an·chingko mande dakgen. An·ching dal·bajoko aro gisik brijoko, mamungnaba jajrengani aro bilsokjani ong·jawa. Pilakni gitan changgipa, buti gnanggipa aro choligipa ong·bana man·gen. Rakbatgipa obostarang ba sal somairang sokbaoba, an·ching an·tang saksan dakgrikna nangani sal re·baoba, cheani bilko man·gen. Unasa Isol chonaonin ma·a paa-ko mande ra·e janggi tangan baksa Isolni kattao dal·rorochina an·ching dedrang sakantiko Isolan ge·etaha. Isol sakantinan patichina.


About Author

Sengban M Momin is an author who formerly worked as a pastor in two churches for 10 years. He has a passion for God’s mission and love to share the Word of God. He has authored few books in his own language (Garo) including his best book Isolni Ka·saae Jokataniko Bebera·e Janggi Tangani (Living by Faith in God’s Gift of Salvation). He presently lives with his wife and a daughter in Tura, Meghalaya, India.

Career Guidance (A Guide to Choose the Right Career)



Angni janggi tanganio anga maidakgipa gadango janggi tangman·pagen? Anga angni poraia matchoto mai kamko man·pagen? Ia sing·ani chadambe sakantini gisiko nabaronga aro tikkele chanchina draatako man·ronga. Oe, mikkangchina janggi tangani cholko an·tangna donsona altuagipa ong·chongmotja. An·tangna janggi tangani cholko donsogenchimoba, uanona sokechongmotgen iaba ong·ade ong·janaba donga. Indiba mamungba mikkangchina janggi tangani cholko donsoani dongjaode neng·bate janggi tangna nangaona sokskagen. Unigmin chadambe (school level-ni somaio)-ni salrangon, an·tangtangni mikkangchini janggi tanggnina man·nadipet basee donsona nangchongmota. 


Bible-o mingsa ong·chongmotgipa golpoko nikgen, uan, Joseph-ni golpo ong·a. Una Isol dal·a mangsonganiko uni dambe ong·mitingon donaha aro ja·mano uko Joseph chu·sokataha (A·bachenga 37-50). Apsandake an·ching sakantinan Isol dal·a mangsonganiko dona, uko maikai u·igen aro chu·sokatgen? Ia kan·dike segipa CAREER GUIDANCE-ko nie chanchie nibo. Ian nang·na maiba chanchianiko naatchongmotgen. 



SKANGGIPA: NANGO DONGGIPA GUNRANGKO BASEBO:


Nang·ni gun ming nang·ni kam baksa meligipa ong·osa, nang·ni janggi tanganio je kamko ka·oba kusi ong·e aro chu·sokgipa ong·e ka·na man·a. Nang·ni ka·rimskarang baksaba melina man·a aro uamangna nambatako ka·e on·na man·a. Unigimin skanggipa na·a an·tango donggipa gunrangko bikongkatchengbo. Isolni mande sakantina on·gipa gunrang mande sakprako ming bonga, nambatkalgipa ming gittam, aro nambatsranggipa ming sa ming gni donggen (Romrangna 12:4-8; 1 Korinthirangna. 12:4-11; Ephesusrangna 4:9-13; 1 Pitor 4:10-11). Ka·mao ua gunrangko adita bikote me·sokatenga, uarangoniko nang·o donggipako bikongkatbo. Uarangko maikai bikongkatgen? Skanggipa ming bonga-ko bikongkatchengbo, unija·mano ua ming bonga bikongkatgipaoniko ming gittamko bikongkataibo, unija·mano ua ming gittamoniko ming gni ba mingsa-ko bikongkatbo.


Ka·saani, Ka·sachakani, Dakchakani, Sokachakani, Chakchikani, Duk chakani, Dangdike on·ani, On·ani, U·iningani, Ka·dongatani, Bebera·ani, Bi·ani, U·iani gisik, Skiani, Pe·e aganani, Ku·patiani, Aganprakani, Pamong ong·ani, Didiani, Niroktimani, Dilgipa ong·ani, Gisik seng·ani, An·sengatani, etc.


Isolan mande sakprakna nambatgipa gunrangkode bang·gijasan on·a, jedakode ua on·gimin gunrangko nambate jakkalna man·gen. Ua gunrangni kri an·tangna kamkoba basena man·gen.



GNIGIPA: NANGO DONGGIPA CHANGA-SAPANIKO BASEBO:


Gunrangko jedake bikongkata apsan dake changa sapanirangkoba an·tangoniko bikongkatna man·a. Nang·o maiadakgipa changa sapani donga uko chanchie nibo. Maiaba changa sapanikode Isol nang·na on·manaha. Ua changa sapaniko na·a basakoba jakkalman·engnaba dongaha, haida na·a uko u·ikujasa ong·na man·a. Maikoba maikoba ka·e dake nibo, unon nang·o changa sapani dongarangko nikgen. Ka·drae dakdrae nie changgipako an·tango donggipa changa sapani dake ra·nabe. Jekai, bang·bata manderangan git ring·na namnika, ia git ring·na namnikanide haida nang·na on·manchagipa ong·janaba donga, nang·ona re·bachapaigipasa ong·na man·a. Unigimin na·a an·tango donggipakosan bikongkatna jotton ka·bo.  Example-na ka·mao changa sapanirangko see me·sokatenga:


Sea jotani, Sika koani, Wata chengani, Doka dam·ani, Sola repani, Gama ge·ani, Daka rikani, Song·a chanani, Nonga totani, Hisap ka·ani, Sika moani,Git ring·ani, etc.


Ia changa sapanirangna agreba gipinrang bang·e dongkua, na·a an·tang sandie niangkubo. Da·ode ia changa sapani ming nang·ni bikongkatgimin gunrang baksa meliama melija name dake nibo. Melikujaode nang·ni gun aro changa sapanirangko nipile nitaibo. Jensomaio nang·ni gunrang ming nang·ni changa sapanirang meliaha ong·on, ba na·a iarangan ong·aijok ine ma·siahaon, nang·ni kamko an·tangna basena man·gnok.



GITTAMGIPA: NANGNI KAM (CAREER)-KO BASEBO:


Nang·ni gunrang ming changa sapanirang meliani ja·mano, nang·ni gunrang aro changa sapanirang ming nang·ni kam meligipako basebo. Nang·ni kamko maikai basegen? Nang·o jajaani dongode, example-na me·sokatenga. 


Dake Me·sokani: Nang·o donggipa gunrang: ka·saani, dakchakani aro chakchikani donga aro changa sapani-ara - daka rikani donga ine chanchichipbo indiba na·a teacher-ko ka·na ska. Iano nang·ni gunrang aro changa sapani ming nang·ni basegipa kam (teacher)-ni meligijako nikna man·a. Maikai melija? Teacher-ode u·iani, skiani, ku·patiani ian indakgiparang dongna nanga aro changa sapaniara sea jotani dongosa nambata. Unigimin nang·ni gunrang aro changa sapani ming kamko meliatnade na·a ming gipin kamko basena nanggen: jekai - Doctor, Nurse, Development worker, etc. 


Ka·mao adita kamrangko see me·sokatenga. Ia see me·sokgimin kamrangna agreba ming gipin kamrang bang·en donga, iade example-nasa me·sokatenga.


Teacher, Lecturer, Counselor, Educator, Writer, Editor, Journalist, Social Worker, Development Worker, Psychiatrist, Lawyer/Advocate, Nurse, Doctor, Physiotherapist, Pharmacist, Laboratory technician, Civil Engineer, Mechanical Engineer, TV Technician, Computer Expert, Designer, Architect, Farmer, Businessman/woman, Pilot, Driver, Missionary, Evangelist, Pastor, Accountant, Manager, Sportsman/woman, Politician, Musician, Agriculturist, Artist, Singer, Actor, Administrator,, Mechanic, Medical technologist, Police, etc.



BRIGIPA: SKIE RA·ANI BA PORAIANI CHOLRANGKO BASEBO:


Na·a nang·ni kamko basemanaha ong·ode, da·ode nang·ni kamko bimanng pilatna skie ra·aniko cholko basebo. Tik ong·gipa skie ra·ani cholko basebo,ong·jaode ianoba sretna man·aia. Maina basena bang·a cholrang donga. Indiba mingantide nang·na nambegipa ong·jawa. Ka·mao skie ra·ani cholrangko dingtang dingtang dake me·sokatenga. Uarangna agreba gipin skie ra·ani rokomrang aro cholrang donggen, iano bang·gijakosa me·sokatenga.


1. HUMANITIES & SOCIAL SCIENCE

* BA: English, Economics, Pol. Science, Education, Philosophy, History, Second Language, Psychology, Philosophy, Sociology, Journalism & Mass Communication, etc.

* MA: English, Economics, Pol. Science, Education, Philosophy, History, Second Language, Clinical Psychology, Counseling Psychology, Philosophy, Sociology, Public Admn., Gandhian Thought, etc.

Others: BSW, MSW, BLISc, MLISc, B.Ed, M.Ed, LLB, LLM, etc.


2. COMMERCE: B.Com, M.Com, etc.


3. SCIENCE

* BSc: Physics, Chemistry, Botany, Zoology, Mathematics, Computer.Sc. etc. 

* MSc: Biotechnology, Microbiology, Biochemistry, Applied Genetics, etc.


4. MANAGEMENT

* BBA: BBF, BBM, BMM, BHA, BTA, BTTM, BCAM, BHM, MTA,etc.

* MBA: Accountancy, finance, retail, media & event, agri business, forestry & environment, finance, human resource, marketing, pharmaceutical, etc.


5. AGRICULTURE

* BSc: Agriculture, Forestry, Home Science

* MSc: Agronomy, Crop Physiology, Genetics plant Breeding, Plant Protection, Horti (Vegetable Sc., Flori-culture & Landscaping), plant pathology, plant physiology, Fruit production & post Harvest Tech, Wildlife Science, Agricultural Extension, Entomology, Agricultural Economics, seed Science & Tech, Soil Science & Environmental Sc., Food Nutrition &Dietetics, Human Development, Clothing and Textiles, Family Resource Mgt, Home Science Extension, etc.


6. ENGINEERING & TECHNOLOGY

* B.Tech: Electronic & Comm, Computer Science, Mechanical, Civil, Electrical, Electrical & Electronics, production, Dairy, Food technology, Agriculture, Water resources, etc.

* MTech: Advance comm. System, Remote sensing & GIS, production & Industrial, Electrical power system, Structural, Renewable Energy, Energy Management, Dairy Tech, Soil & water conservation, Irrigation & Drainage, Agri process & food, Food tech, Water Resource Engg, Farm Machinery & power, Geo-technical Engg, Computer Science & Engg, Agri Water Management and M.Sc. in Dairy Tech, Food Science & Tech, Bioinformatics, Signal processing, VLSI Design, Nuclear Science & Technology, others: BCA, MCA, etc.


7. BIOTECHNOLOGY:

* B.Tech: Biotechnology-(Molecular & Cellular, Industrial Microbiology, Bio-process Technology)

*M.Tech: Bioinformatics, Biotechnology-(Genomics & proteomics Technology, Industrial Microbiology, Bio-process Technology

* B.Sc: Microbiology & Microbial Technology, Biochemistry & Biochemical Biotechnology, etc.

*MSc: Biochemistry (plant/animal Biotech-chemistry), Biotechnology (plant.animal Biotechnology), Microbiology, Intregated M.Sc. (Micro-bio/Biotech/Biochemistry), etc.


8. ARCHITECTURE/INTERIOR DESIGN: B.Architecture, M.Architecture, etc.


9. FASHION TECHNOLOGY: B.Sc., MSc.


10. THEOLOGIES

BD, Mdiv, MA, MTh, D.Miss, D.Min, PhD, D.D. (Theology, Missiology, Ministry, Church History, Social Analysis, Counseling, Religion, etc.)


11. MUSIC: BA, MA.


12. PHARMACY & HEALTH SCIENCE

B.Pharm, M. pharm, BSc. Nursing, ANM, GNM, BpT & MpT physiotherapy, BMLT (Medical Lab-technology), Radiology, Doctor (Eye, Ear, Gynecology, Surgical, Dentist, Veterinary), etc.


13. VOCATIONAL TRANING: Vocation Training ba short term training-rangba an·tangtang dake rike ba bading chiwale cha·na namen namgipa ong·a.

* Bang·bata courserangan Doctorate degree-ona kingking donga.



Nang·o donggipa gunrang aro changa sapanirang ming kam melian baksa skie ra·ani cholkoba tik meliakon baseaha ong·ode, na·a nambatgipa skie ra·ani ba poraianiko dakna man·gnok. Salsao na·a nang·ni nikjumange dongipani bimang pilako nikchongmotgen. Pilak jeko dakoba neng·gijade man·ja ine ma·sibo aro tikkelanirangko changni chang dakbo. Watgalnabe aro matchotesa donbo. Isol jean nang·ko dilenggipa, Ua nang·ko skigen aro nang·ni nangani salo nang·ko dakchakgen.


About Author

Sengban M Momin is an author who formerly worked as a pastor for 10 years. He has a passion for God's mission and love to share the Word of God. He has authored few books in his own language (Garo) including his best book Isolni Ka·saae Jokataniko Bebera·e Janggi Tangani (Living by Faith in God's Gift of Salvation ). He presently lives with his wife and a daughter in Tura, Meghalaya, India.