Niam Gitcham-ni Somaio Isol Mandeni Janggiko Maikai Jokata? (Salvation in the Old Testament)




Pilak manderangni papi ong×e jringjrotna sianiko man×nasiengon, Isol saksani janggikoba gimaatna sikgija, sakantikon sandie jokatna kam ka×aha. Ezekiel 33:11-o agana, “Uamangna aganbo, Gitel Jihova indine agana, Angni tanga gita, denggugipani sianio anga kusi ong×ja, indiba denggugipa an∙tangni re∙anioni an×pile tangaosa, na·simang an·pilbo; …O Israelni ma∙chong, na·simang maini gimin sigen?” (cf. Ezekiel 18:23, 32; Jeremia 13:17; Isaia 55:1, 6-7.).


Isol, jean an·tangni dakgimin manderangni janggina ka·saa, Adam-mangni dal·begipa papko ka·ahaon, uamangna ka·sae uamangko sandiaha. “Unon Jihova Isol mandeko okame inaha, Na·a bao?” (A·bachenga 3:9). Uamang Isolna kene aro kratchae dongnuengachim, indiba Isolan uamangko sandie jokataha (p. 21). Iano Isolni jokatgipa ong·e, jokatani kamko ka·chenganiko nika.


Niam Gitcham Sastroo me·sokgimin gita, Isolni manderangna jokani cholko on·aniara matburungrangni an·chiko boli on∙anian ong·a.


Ia article -o Niam Gitcham Sastroo Isol maikai manderangko jokatna kam ka·aha uko talatan baksa manderang Isolni on·gimin cholko chu·sokatna man·ama man·ja ukoba talata. Ia talatani dakengon, Niam Gitcham aro Niam Gital Sastrooniko Nisusagrike seaha.


Hai an·ching Sastrooniko sandie nina.

 


1. Matburungni An·chiko Boli On·anichi Paprangko Rongtalata Indiba Chu·sokgipa Ong·ja


Manderangni papko rongtalatna an·chichisan man·a ine Isolan a·bachengaoni niamko donaha. Levirangni 17:11b–o agana, “… janggini gimin an·chian nangrimaniko dakgipa ong·a" (cf. Ibrirangna 9:20, 22).  Boli on·gipa matburungni an·chichi paprangko rongtalate, Isol manderangna an·tang baksa nangrimpilna cholko on·aha (cf. A·bachenga 3:21; 4:4-5).


Ia niamko Isol basakoni a·bachengataha? A·bachenga 3:21-o agana, “Aro Jihova Isol   mandena, aro uni jikgipana, matbigilko chola dake uamangko ganataha.”Mat-bigilko man∙na Isol ua matburungko so·ote an·chi ong·atna nangaha. Ua matburungni an·chichi Isol Adammangni papko rongtalate nangrimpilaniko dakaha.


Ia boli on·ani-ara ong·sia grigipa mes, do·bok aro paroarangni (A·bachenga 8:20; 7:2; cf. Levirangni 22:19;   Deuteronomy 15:21; 17:1; Malaki 1:8, 14) an·chiko ganchio (Re·ongkata 20:24; cf. A·bachenga 8:20) rugale Isolna on·achi mandeni paprangko rongtalatani ong·a.


Moseni somaio papna Boli on∙aniko aganani gitade (Levirangni 4:1-31): uamangni boli on·aniara salanti (Re×ongkata 29:38, 39; Chanani 28:3, 4), anti-anti (Chanani 28:9, 10), jaanti (Chanani 28:11), aro bilsianti (1 Samuel 1:3, 21; cf. 1 Samuel 20:6) pilak manianirango (Chanani 10:10) on·na nanganirang dongachim. Uamang boliko on·engon, sronggipa aro kakketgipa gisik ka·tongoni on·na nangachim (A·bachenga 8:21a; 4:4; cf. 1 Johan 3:12; Ibrirangna 11:4); maina Isol boli on·a mangmangko ra·chakja, indiba mandeni ka·tongkosa ra·chaka. Gitrang 51:17-o agana, “Isolni boliranga bnekgimin gisik ong·a: bnekgimin aro papna duk man·gipa ka·tongko, O Isol, na·a chonnikjawa.” Paptangna duk ong·a gnang (an·tangni papi ong·aniko ma·sie), gisik ka·tong gimikchi gisik pil·chongmotgipakosa ra·chaka.


Niam Gitchamo Boli On·anio Chu·sokgijani: Niam Gitchamo matburungrangni an·chiko boli on·anio Isolni ra·chakani ong·na amjaha. Daud agana, “Maina na·a bolio ka·srokja; ong·ode, anga uko on·genchim: Homo na·a kusi ong×ja” (Gitrang 51:16). Manderang boli on·ani mangmangkode name dakna man·aba dongachim indiba Isolni nangnikaniara mandeni gisik ka·tong gimikchi boli on·anikosa nangnika (Gitrang 51:17). Paptangna duk skime, gisik pil·manchae,sronggipa, kakketgipa aro bamani gisikchi boliko on·anisa Isolni namnikani ong·achim, indiba manderang uko dakna amjaha (cf. A∙bachenga 4:5-7; Isaia 66:3) ine Isol nikaha; indake Ua boli on·aniokusi ong·jaha (cf.  I Samuel 15:22; Gitrang 40:6; Toe Skianirang 21:3; Isaia 1:11, 15;  Hosea 6:6; 8:13).


  Niam Gital-o Boli On·anio Chu·sokgijani:Niam Gitalni somaioba, Niam Gitchamni Levirangni 17:11b-o agangimin gitan apsankon Ibrirangna 9:20-21-o agana, “… niam gita pilakkon an·chio rongtalata, aro an·chi ong·gijade pap wata ong·ja.” Iano ‘papko an·chichisa rongtalata’ ine Isolni dongimin niamde Niam Gitalni somaioba apsan ong·engkua indiba manderangni papko rongtalatna matburungrangni an·chiko boli on·anichi mamungdakeba Isolni ka·sachakani ong·jaha. Ibrirangna 10:4-o agana, “Maina matchu biparangni aro do·bokrangni an·chi paprangko ra·angna bil gri.” Mes aro poroarangni an·chi mande-ni paprangko su·galna cholijahani gimin bolirang, homrang aro papni gimin on·anirangchi Isolko namnikatna amjaha (Ibrirangna 10:1-11; 9:6-10; Mati 9:13). Uarangchi mandeni papko kema ka·aniara pangkamgipaba ong·jaha (Ibrirangna 10:1-3, 11).


  Niam Gitalo Isol an·chingna nambatgipa Boli gitalko on·skaha (Johan 3:16; Ibrirangna 10:10). Ua Boliara Uni Depante Jisu Kristoan ong·a “jedake Kristo an·chingna ka·saaha, aro, smilani bibana, an·chingni gimin Isolna an·tangko on·ani aro boliko on·aha” (Ephesusrangna 5:2;cf. 1 Korinthirangna 5:7b). Depante Jisu Kristoni be·en aro an·chiko on·chakgipaan (Ibrirangna 10:10, 12: 9:11-12) Uo (Jisu Kristoo) bebera·gipana paprangko rongtalatna chu·onga. “Ua namnikao, Jisu Kristoni be·enko changsano on·anichi, an·ching rongtalatako man·aha” (Ibrirangna 10:10, 12). Niam Gitchamni boli on·anide cholijaha, ‘hiwa Isolni Depante Jisu Kristoko niatbo; uan paprangko kimitna man·gipa boli’ ine me·sokatgipasa ong·aiaha.

 


2.  Niamrangko Maniachi Isolni Ka·sachakaniko Man·a Indiba Chu·sokgipa Ong·ja


Isol an·tangni dakgimin manderang baksa bakrime donganiko rakina uamangna ge·etani ba niamrangko on·aha. Isolni manderangna ge·etani ba niamrangko on·aniara Eden barioni a·bachengaha (A·bachenga 1:28; cf. 2:16, 17). Uni ja·mano Noa-na ge·etaniko on·aha (A·bachenga 9:7) aro Mosechi ge·eta mingchikingko Israel jatna on·aha (Re·ongkata 20:1-17; 31:18). Israel jat gimikan Isolni ge·etanirangko manina nangchongmotaha (Deuteronomy 5:7-33; cf. Gitrang 51:6). Ua niamrangko saoba manijaode Isolni sao-ko man·achim (Deuteronomy 27:26). Indiba uamang ua ge·etanirangoniko badiakoba chu·sokatjaon, gisik pil·e (paprangna boli on·e) ua ge·etanirangko maniangode Isolni ka·sachakaniko (Ezekiel 33:11) man·achim.


Ezekiel 18:21-o Isol ka·oksie agana, “Indiba denggugipa an·tangni dakgimin pilak paprangoni an·pilode, aro angni pilak sea niamrangko maniode, aro bebe aro kakketko dakode, ua tangchongmotgen, ua sijawa” (pp. 22-23). Isol manderangni janggiko jokatna sikchongmota; aro uamang niamrangko mani janggi tangode, uamangna patianiko on·achim (Gitrang 1:3; 119:1).


  Niam Gitcham-o Niamrangko Maniani-o Chu×sokgijani: Ia a·gilsako Isolni on·gimin ge·etanirangko manitokna man·gipa manderangan dongja ine Sastroo agana. “…maina papko dakgijagipa saksaba gri” (1 Rajarang 8:46). “Namako dakaigipa, aro pap ka·gijagipa kakketgipa mande a·gilsako dongan dongja” (Aganprakgipa 7:20). Manderang ge·etanirangko manina jotton ka·ahaoba, changni chang paprangko ka·taitaiaha aro Isolko gualsimsimaha. Indake darangba Isolni mikkango niamni kamrangchi toromi chananiko man·na amjae (2 Serikani 6:36; cf. Gitrang 14:2, 3; 130:3, 4; 143:2; Job 14:4; Toe Skianirang 20:9) pilakan sao-ko man·tokaiaha (Deuteronomy 27:26; cf. Galatiarangna 3:10).

 

  Niam Gital-o Niamrangko Manianio Chu×sokgijani:Niam Gital-o maini a·sel niamni kamrangchi Isolni ka·sachakaniko (jokaniko) man·jaha?


Skanggipa: Niamni kamrango kakket janggi tanggipa darangba dongjaha. Romrangna 3:10-12a-o agana, “Jedake sea gnang, toromi dongja,  saksamangba; u·igipa dongja, Isolko am·gipa dongja; pilakan ekangaha, uamang mamungnaba namgijagipa ong·chimaha.” Ge·etaniko manion, gisik ka·tongoni chong·mot ong·esa manina nangachim  (cf. Mati 22:37; cf. Galatiarangna 3:10; Jakob 2:10; Mati 5:28) indiba pilakan Isolna bebe ong·na man·jaha. Iani gimin indake agana, “niamo rasong chagipa na·a, na·a niamko pe·achi Isolko mandera·gija dakama?” (Romrangna 2:23). Niamni kamrangchi Isolni ka·sachakaniko (jokaniko) man·a ine rasong chagipaba niamrangko chu·gimik manina man·taiade ong·ja ine iano tala (Mati 23:3, 4; 19:21-22).


Galatiarangna 3:10-o sea, “…niamni kitapo sea pilakko manina uno dongkamgijagipa saoni ning·o ong·a” (cf. Jakob 2:10-11; Deuteronomy 27:26).  Niamni kamrangchi jokna inoba, pilak mandean niamni kamrangko chu·sokatna man·teljani gimin Isolni sao-ni ning·o ong·aiaha.


Gnigipao: Niamrangko maniachi jokataniko man·anide Jisu Kristoni re·bakuja dipetnasa ong·a. Jisu aganaha, “Niam aro katchinikgiparang Johanona dipet gnangchim; untaltal Isolni songnokni nama  katako aganprakenga, aro sakantin unona napdratokenga” (Luk 16:16): Jisu Kristoan niam aro katchinikgiparangni agansogipa Jokatgipa ong·a (Romrangna 3:21-22). Uni ia a·gilsakona re·bahaon, niamko chu·sokata ong·aha (Mati 5:17, 18), aro niamni kamrangchi jokataniko man·ani pal Uan (Jisu Kristoan) Jokatgipa ong·skaha, aro mande jat Uo gisik pil·e aro Ukobebera·achi jokataniko man·na amskaha. Ia nambegipa jokatani cholkoara Isolan manderangna on·aha (Johan 3:16; cf. Watatarang 2:36).


Watatarang 13:39. “… na·simang Moseni niamchi toromi inako man×na amgija pilakoni iachin bebera·gipa sakanti toromi inako man·gen.” Moseni Ge·eta ming chikkungko manianichi toromi inako (jokataniko) man·na amja, indiba (Kristoko) bebera·achisa toromi inako (jokataniko) man·a. 


Romrangna 3:20.“Maina uni mikkango pilak be·en niamni kamrangchi toromi inako man·jawa; maina niamchi paprangko u·iani ong·a.” Niamni kamrangko ka·achi pilakba toromi inako (jokataniko) man·jawa, maina niamara toromi inako (jokataniko) on·na man×gipa ong·jaha, indiba paprangko u·iatanisa ong·skaiaha.


Galatiarangna 2:16. “Indiba mande niamni kamrangoni toromi inako man·ja, indiba Jisu Kristoko bebera·achisa ine u·ie, an·chingba Jisu Kristoko bebera·aha, maikai niamni kamrangoni ong·gija Kristoko bebera·achi an·chinga toromi inako man·gen; maina niamni kamrango pilak be·enko toromi injawa.” Toromi inako (jokataniko) man·aniara niamni kamrangko chu·sokatachi ong·jaha; Jisu Kristosa Jokatgipa ong·ahani gimin Uko bebera·achisa toromi inako (jokataniko) man·a. 


Galatiarangna 3:10-11. “Maina niamni kamrango pangchakgipa kakket saoni ning·o ong·a; maina sea gnang, niamni kitapo sea pilakko manina uno dongkamgijagipa saoni nanga. Isolni mikkango pilakba niamo toromi inako man·jawa ine tala; maina bebera·achi toromi tanggen.” Niamko manie kamrangko ka·achi  toromi inako (jokataniko) man·ani dong·jaha. Saoba niamni kamrangchi toromi inako (jokataniko) man·na jotton ka·kuengode, ua mandede Isolni sao-ni ning·o ong·a.


Galatiarangna 2:21.Anga Isolni ka·saaniko ong·gramaiatja;maina niamchi toromi ina ong·ode, indide Kristo indinari siaha.” Pagipa Isolni ka·sae on·gipa Jisu Kristoko bebera·achisa toromi inako (jokataniko) man·a, indiba niamchi toromi inako (jokataniko) man·a ina ong·ode, Jisu Kristoni sichakaniko gamchatnikja ba Uni jokatna (toromi inna) amani bilko cholinikja ong·a.


Galatiarangna 3:13.Kristoanan·chingni pal sao nangako man·e, an·chingko niamni saooniko piokaha.” Pilak manderangan niamrangko manioba chu·gimik manina man·jae (Galatiarangna 3:10; cf. Jakob 2:10) saoni (siani) ning·on ong·engachim, indiba Kristoan an·chitangko on·chake niamni ning·o sao nange dongaoniko bebera·gipa sakantiko piokaha.


Galatiarangna 5:4. “Niamo toromi inako am·enggipa na·simang, na·simang, Kristooni ekangaha; na·simang ka·saaoni ga·akangaha.” Ian Galatiarangna 2:21-o agana gita, niamni kamrangchi toromi inako (jokataniko) man·na jotton ka·engkua ong·ode, Kristoni ka·saabe·e aro an·chitangko on·chake jokataniko nangnikjae ekanggiparang ong·a.

 

  Niam Gital-o niamni kamrang an·chingko jokatjaode, niamni kamrang an·chingna mai namgniko on·skaa?


Romrangna 3:20. “Maina uni mikkango pilak be·en niamni kamrangchi toromi inako man·jawa; maina niamchi paprangko u·iani ong·a.” Niamara toromi inako (jokataniko) on·na man·gipa ong·jaha, indiba paprangko u·iatgipasa ong·skaha.


Galatiarangna 3:24. “Indake an·ching bebera·achi toromi inako man·china Kristoona niam an·chingko rodilgipa ong·aha. Indiba bebera·a re·baa intal an·ching rodilgipani ning·o ong·jaha.” Niamni kamrang mandeko toromi inna (jokatna) man×jahani gimin Niam-ara mandeko Kristoona re·dilatgipasa ong·skaha (Derek Tidball uni The Message of the Cross-o niamara signpost gita Jisu Kristoona me·sokatgipa ong·a ine agana. Chong∙motan, Niam mandeko jokatna amgipa ong·jaha, indiba Kristoko bebera·aniona re·dilgipasa ong·aiaha).


Ia kosako janapgimin Sastroni kattarango talatgimin gita, Niamrangko manina man·oba ba man·jaoba, Niam Gitalo darangba niamni kamrangchi Isolni ka·sachakaniko (jokataniko) man·na ka·dongani dongjaha; maina Niam mandeko jokatgipa ong·jaha. Sawasa Jokatgipa ong·skaha? Isolni Depante Jisu Kristosa Jokatgipa ong·skaha. Jisu Kristosa manderangni paprangko kimitna an·chitangko on·chakaha. Uni gimin Ukosa (Jisu Kristo) Jokatgipa ine bebera·achi (gisik pil·an baksa) jokataniko man·skaha.

 


3. Torom Aro Nama Kamrangko Ka×achi Isolni Ka·sachakaniko Man·a Indiba Chu·sokgipa Ong·ja


Nehemia 13:14-o agana, “Iani gimin angko gisik ra·bo, O angni Isol, aro angni Isolni nokna aro uko maniarangna angni dakgimin nama kamrangko ipaknabe” (cf. Nehemia 13:22, 31; 5:19). Ia kattarango, Isol uamangni ka·gimin torom aro nama kamrangko gisik ra·a aro uamangna ka·sachaka ine me·soka. Iani gimin manderang torom aro nama kamrangko ka·na jotton ka·aha.


  Niam Gitcham-o Torom aro Nama kamrangko ka·achi chu·sokgijani: Niam Gitcham-oba manderangni torom aro nama kamrangara Isolni namnikani ong·na amjaha.


Isaia 64:6-o agana, “Maina marang nanggipa gita chinga pilakan ong·pilaha, aro chingni pilak kakket dakanirang marang nanggipa ba·ra gita ong·a; aro chinga pilakan bijak gita sikrepa; aro chingni namgija dakanirang balwa gita chingko balpakanga.” Uamangni nama kamrangko ka·pagipa pilakan Isolnade (ka·sachakaniko man·na) gamchatjaha (cf. Job 15:14-16; Isaia 53:6; Gitrang 1:4).

 

  Niam Gital-o Torom aro Nama kamrangko ka·achi chu·sokgijani: Niam Gitalni somaio “Toromni ba gipin kamrangko dakanichi an·ching an·tangtangko jokatna amja”(cf. F. W. Harding, Baptist Manual…, No. 17, jak 6.).


Titusna 3:5-o agana, “An·chingni dakgimin toromni kamni gimin ong·ja;indiba an·tangni ka·sachaka gita, atchitaiani aua aro Gisik Rongtalgipani gital dakachi an·chingko jokata.” Isolni jokataniko on·aniara mandeni nama kamrangko ka·anio pangchakja, indiba Gisik Rongtalgipani dilanio mandeni gisik pil·achi, aro Jisu Kristoni an·chichi rongtalatachisa ong·a.


Ephesusrangna 2:8-9.“Maina ka·sao bebera·achi na·simangko jokataha; aro ua na·simangoni ong·ja, Isolni on·asa; pilakba gaora de·jachina, ua kamoni ong·ja…”  Jokataniko man·aniara mandechi ong·ja, aro mandeni torom aro nama kamrangko ka·achiba ong·ja, indiba uan Isolni ka·sae on·aniko bebera·achisa ba ra·chakachisa ong·a. Indinari (Romrangna 3:24) boksisko on·gipa gitasa Jisu Kristoo jokataniko on·aniara ong·skaha.


Romrangna 3:27.  “Indide gaora de·ani bao? Uko chel·ataha. Maironga niamchi? Kamrangnima? Ong·ja; indiba bebera·ani niamchi” (cf. Romrangna 3:19-31). Niamrangko maniachi aro kamrangko ka·achi toromi inako (jokataniko) man·jani gimin pilakba gaora de·aniba dongjaha (cf. 1 Korinthirangna 1:29; Ephesusrangna 2:8-9).


Romrangna 4:6. “Indake je mandena, kamoni ong·gija, Isol toromko chana”(cf. Romrangna 4:2-5; Luk 5:32). Isolni mandeko toromi chanani (jokatani)-ara mandeni kamrangko ka·ani gimin ong·jaha. Isol an·tangsa mandeko toromi chana (jokata).


 

Niam Gitcham-o Isolni manderangko jokataniara manderangni niam pe·e pap ka·giminrangko kimite galna matburungrangni an·chiko boli on·anichi ong·achim indiba pilakande uko chu·sokna amjaha. Niam Gital-chiko nisusae niaton, Niam Gitalode Isolni manderangko jokataniara Uni ka·sachake on·gipa Depante Jisu Kristoko bebera·achisa ong·skaa. Indide maikai Jisu Kristoko bebera·gen aro jokataniko man·gen?


Ia article-ko poraiani ja·mano, ge·gipin article-ko "Niam Gital-ni Somaio Isol Mandeni Janggiko Maikai Jokata?-ko poraichongmotbo. Ua article-osa jokataniko maikai man·gen uani gimin name rongtale talata. Ia link ba noksako click ka·e poraibo.



About Author

Sengban M Momin is an author who formerly worked as a pastor in two churches for 10 years. He has a passion for God’s mission and love to share the Word of God. He has authored few books in his own language (Garo) including his best book Isolni Ka·saae Jokataniko Bebera·e Janggi Tangani (Living by Faith in God’s Gift of Salvation). He presently lives with his wife and a daughter in Tura, Meghalaya, India.

No comments:

Post a Comment